يك استاد اقتصاد گفت: مكانيزم قيمت براي اصلاح الگوي مصرف يك ابزار حاشيه‌اي است زيرا بخشي از قيمت به مديريت بازگشته و به مصرف كننده مربوط نمي‌شود.

---

به گزارش خبرنگار حوزه دانشگاه خبرگزاري فارس محمد خوش چهره استاد دانشگاه عصر امروز جمعه در بيست و هفتمين نشست سالانه دفتر تحكيم وحدت كه در دانشگاه اميركبير در حال برگزاري است طي سخناني درخصوص طرح تحول اقتصادي اظهار داشت: اگرچه آوازه اين بحث بيش از 2 سال در كشور مطرح است اما اين موضوع در مجلس هفتم استارت زده شد و تلاش اين بود كه عملياتي شود.
وي ادامه داد: آثار و تبعات اين طرح باعث شد تا اجرايي شدن آن براي قبل از انتخابات دنبال شود اما چالش‌ها و ابهامات در راه قانونگذاري و اجرا باعث طولاني شدن اين طرح شود و هنوز هم نوعي تجديد نظر در آن وجود دارد و هم‌اكنون نيز در حال تغيير است.
خوش‌چهره در ادامه سخنان خود با اشاره به برنامه پنج‌ساله پنجم و بيان اينكه اين برنامه به مراتب از طرح تحول اقتصادي مهم‌تر است خاطرنشان كرد: اما متأسفانه برنامه پنج‌ساله پنجم مغفول مانده و در حاشيه طرح تحول اقتصادي قرار گرفته است.
اين استاد دانشگاه افزود: در مجلس نيز بين بررسي بودجه و برنامه پنجم وقت بيشتري براي بودجه گذاشته شده است اما بحث برنامه پنجم اهميت فراواني دارد.
وي با بيان اينكه توجه به مقولات سياسي اجتماعي باعث شده كه كمتر به مقولات اقتصادي توجه شود خاطرنشان كرد: زمانيكه در ماههاي اخير اذهان عمومي متوجه مباحث سياسي است، مباحث ديگر به حاشيه رفته است.
اين استاد اقتصاد با بيان اينكه در كشور ما بيش از 60 سال سابقه برنامه‌ريزي وجود دارد اظهار داشت: در سال 1327 سازمان برنامه به دستور تورمن در ايران شكل گرفت و اين سازمان در قالب برنامه پنجساله مباحث را بگونه‌اي تبيين كرد كه امريكا در راس امور و مورد توجه باشد.
خوش‌چهره با تاكيد بر اينكه ساختارها در كشور ما دچار مشكل است خاطرنشان كرد: اما در بعضي موارد ضعف مديريتي نيز منشا اختلالات است.
وي ادامه داد: ريشه بسياري از مسائل در ابعاد گوناگون كه ما آن را معطوف به ساختار مي‌دانيم در واقع ناشي از برنامه‌ريزي است.
اين استاد دانشگاه در بخش ديگري از سخنانش با اشاره به اينكه در قبل و بعد از انقلاب 5 برنامه بلند مدت در كشور وجود داشت گفت: در برنامه‌هاي پنجساله اهداف آرماني و استراتژيك بصورت برش پنجساله در برنامه ميان‌مدت وجود دارد.
خوش‌چهره يادآور شد: در سالهاي بعد از انقلاب چون دولت‌ها سلائق و آرزوهاي خود را اساس تصميم‌گيري قرار مي‌دادند انحرافاتي داشتيم.
وي با يادآوري اينكه بعد از انقلاب اسلامي در دوره سازندگي تأكيد عميقي بر توسعه زير ساخت‌ها وجود داشت اظهار داشت: اما تأكيد به اين مطلب و تأكيد بر شتاب رشد مورد توجه قرار گرفت و در دوره اصلاحات نيز توسعه سياسي مدنظر قرار گرفت و در دوره فعلي نيز عدالت مطرح شد.
خوش‌چهره با تاكيد مجدد براينكه در دوره‌هاي قبلي رؤساي جمهور باورها و علايق شخصي خود را مدنظر قرار مي‌دادند تصريح كرد: همين عامل باعث شد كه مباحث بصورت جدي و دنباله‌دار نباشد.
وي در ادامه سخنان خود به بخش‌هايي از برنامه پنحساله پنجم اشاره كرد و قسمت‌هايي از اين برنامه را براي دانشجويان بيان كرد.
اين استاد دانشگاه با اشاره به اينكه طبق آموزه‌هاي ديني توليد و توزيع ثروت داراي ارزش است تصريح كرد: بايد توزيع ثروت درست انجام شود و اگر گروه‌هاي مرفه سهم بيشتري داشته باشد مساله دچار مشكل خواهد شد.
وي ادامه داد: البته اين فرايند حتي تاكنون كه نوع شعارها نيز تغيير پيدا كرده است وجود دارد و ما از يك روند درست و صحيح كه توليد ثروت و توزيع آن را به صورت صحيح اجرايي كند، دور بوديم.
خوش‌چهره با بيان اينكه اكنون توليد دچار وقفه شده است اظهار داشت: در زمان حال دچار مشكلاتي هستيم و علي‌رغم اينكه هدف‌مان اين است كه فاصله طبقاتي را از بين ببريم اما به اهداف خود نرسيديم.
اين استاد اقتصادي در ادامه تصريح كرد: تصميمات مربوط به حوزه برنامه‌ريزي و بودجه باعث شد كه بحثي به نام چشم‌انداز 20 ساله بوجود آيد تا جهت‌گيري‌ها مشخص شده و دولت‌ها از تصميم‌گيري سليقه‌اي خودداري كنند.
خوش‌چهره اضافه كرد: البته در اين چند سال كه از چشم‌انداز مي‌گذرد هنوز انحرافاتي جدي وجود دارد.
اين استاد دانشگاه با اشاره مجدد به برنامه پنجم اظهار داشت: در اين برنامه يك سياست ابلاغي تبيين شده است كه اين سياست‌هاي ابلاغي چند قلمرو داشته و با عدد و رقم مشخص شده است.
خوش چهره افزود: در اين سياست ابلاغي به شاخص نابرابري و گسترش خط فقر نيز توجه شده است.
وي با بيان اينكه آنچه امروزه در قالب برنامه پنجم ارائه داده شده است تناقضات جدي دارد تصريح كرد: بحث جدي اين است كه مكانيزم‌هاي شفاف ديده نشده و متعاقبا در بحث توزيع درآمد موانعي وجود دارد.
اين استاد دانشگاه تأكيد كرد: پرداختن به اين برنامه نيازمند تبيين موضوعاتي است كه با يك رويكرد عاقلانه دنبال مي‌شود.
خوش‌چهره در ادامه درخصوص طرح هدفمند كردن يارانه‌ها نيز گفت: اين طرح از چند نظر حائز اهميت است كه شامل فرآيند شكل‌گيري، نحوه تدوين و نحوه اجرا است.
خوش‌چهره واژه‌شناسي هدفمند كردن يارانه‌ها را نيز داراي اهميت عنوان كرد و گفت: يكي از ويژگي‌هاي دانشجويان علاوه بر آرمان‌خواهي، عدالت خواهي و پاك بودن اين است كه صرفا به يك عبارت نچسبيده و آن را واژه‌شناسي كند.
وي اضافه كرد: بسياري از واژه‌ها اشتراك لفظي دارد و اگر وارد اشتراك مفهومي مي‌شويم، درخواهيم يافت كه فاصله‌هاي عميق وجود دارد و اگر اين اشتراك مفهومي را بررسي نكنيم مطمئنا مشكلاتي خواهيم داشت به همين دليل واژه‌شناسي واجد ارزش بوده و داراي اهميت است.
اين استاد اقتصاد تصريح كرد: چه بسا به اسم واژه‌ها فضايي ايجاد شود و چون درك صحيحي به وجود نمي‌آيد انحرافاتي شكل بگيرد.
وي در خصوص واژه اي مانند هدفمند كردن يارانه‌ها كه اشتراك لفظي دارد تصريح كرد: اما زمانيكه بحث اشتراك مفهومي مطرح مي‌شود بحث‌هاي جدي به ميان مي‌آيد.
خوش‌چهره اضافه كرد: هدفمند كردن به معني اين است كه شرايطي بوجود آيد كه آن شرايط داراي ويژگي‌هايي است.
وي با بيان اينكه يارانه اصولا پرداخت و كمكي است كه نظام تصميم‌گيري براي كالاهاي استراتژيك انجام مي‌دهد خاطرنشان كرد: مي‌تواند هدف از يارانه‌ها حمايت از توليد براي مقاصد خاص باشد زيرا اگر توليد رونق بگيرد آنگاه مالياتي كه در اين خصوص گرفته خواهد شد بخشي از پرداخت‌ها را باز خواهد گرداند.
اين استاد دانشگاه به موارد ديگري از مسائل پيراموني طرح هدفمند كردن يارانه‌ها اشاره كرد و اين طرح را در دو قلمرو توليد و مصرف عنوان كرد و گفت: هدفمند كردن در 2 قلمرو توليد و مصرف پرداخت مي‌شود كه اجراي اين طرح نتايج خوبي در دنيا داشته است.
خوش‌چهره با اشاره به مشكلاتي كه در سر راه اجراي طرح هدفمند كردن يارانه‌ها وجود دارد گفت: وضع موجود قابل دفاع نيست اما به دليل اينكه وضع موجود تأييد نمي‌شود نمي‌توان هر راه و روش ديگري را نيز پذيرفت.
وي افزود: آنچه كه دولت درخصوص اين طرح مي‌گويد مبتني بر دو قلمرو است كه قلمرو اول مبتني بر شعار عدالت است يعني گفته مي‌شود كه يارانه‌ها در بخشي مانند انرژي توسط گروههاي پردرآمد مصرف شده و گروههاي كم درآمد كمتر از يارانه اين بخش استفاده مي‌كنند.البته اين سخن توسط هر فرد عدالت‌خواهي پذيرفته مي‌شود اما در يك بررسي منطقي مشخص مي‌شود مثلا در بحث انرژي مگر چه ميزان از انرژي توسط گروه پردرآمد مصرف مي‌شود. البته بايد گفت كه ماشين‌هاي گروه مرفه، ماشين‌هاي كم مصرف بوده و به همين دليل مصرف اين گروه از يارانه‌ها در اين بخش كم است.
خوش چهره در اين بخش از سخنان خود مثال‌هاي ديگري در خصوص بحث يارانه‌ها زد و نسبت به رويكرد دولت در اين بخش انتقادهايي را وارد دانست.
خوش‌چهره در ادامه مكانيزيم قيمت براي اصلاح الگوي مصرف را يك ابزار حاشيه‌اي برشمرد و گفت: بخشي از اين قيمت به مديريت بازمي‌گردد و مربوط به مصرف كننده نيست البته بايد توجه كرد كه قسمتي از اين بخش نيز شامل مصرف كننده مي‌شود.
وي اضافه كرد: مكانيزم قيمت به صورت مسكن‌وار عمل مي‌كند اما ساختار را اصلاح نخواهد كرد زيرا مكانيزم قيمت زماني تاثير دارد كه كالايي جايگزين وجود داشته باشد.
اين استاد دانشگاه خاطرنشان كرد: در ابتدا بايد كالاي جايگزين مربوط به مقياس ملي باشد زيرا زماني كه كالاي جايگزين وجود ندارد، فقط هزينه‌ها بالا خواهد رفت و به دليل نبود كالاي جايگزين ما مجبور به استفاده همان كالا بوده و فقط هزينه‌ها افزايش پيدا خواهد كرد.
وي با تاكيد بر اينكه وضع موجود قابل دفاع نيست اظهار داشت: با روش فعلي به هزينه‌هاي تحميلي ادامه روند فعلي منطقي نيست اما در هر حال بايستي كالاي جايگزين ارائه كرد و ما نبايستي صرفا به دنبال مكانيزم قيمت برويم.
خوش‌چهره با بيان اينكه هدفمند كردن يارانه‌ها از نظر محتوا و فرايند ايجادي و نحوه اجرا مباحث بحث برانگيزي دارد تصريح كرد: دليل زياد شدن پروسه تصويب و بحث‌هاي پيراموني اين طرح نيز همين است.
وي ادامه داد: بايستي يك نگاه منطقي داشت و به صورتي عمل كرد كه به نفع كشور باشد و از اتلاف منابع اين سرزمين جلوگيري كرد و اين موضوع ضرورتي اجتناب ناپذير به شمار مي‌رود اما بايستي اقدامات صحيح و علمي را در پيش گرفت.
خوش‌چهره در پاسخ به سوال يكي از دانشجويان مبني بر اينكه بودجه دولت احمدي‌نژاد در زمان ارائه به مجلس به صورت خلاصه بود و چه تغييراتي در بودجه نويسي انجام شده است كه بودجه در اين حجم به مجلس ارائه شده است اظهار داشت: تأكيد بودجه بيشتر بر روي عبارت و بحث كيفي است و همين باعث شده است كه قلمرو نظارت و پاسخگويي كم شود.
اين استاد دانشگاه درخصوص اشكال نظام بودجه كشور نيز گفت: برنامه‌هاي پنجساله كشور برنامه‌هاي آرماني و كيفي در 20 سال است اما اين برنامه‌ها در مدت زمان پنج‌ساله و بصورت كمي مشخص مي‌شود تا بتوان برنامه‌هاي بلند مدت را در برش‌هاي پنج‌ساله عملياتي كرد به طور مثال در بحث خودكفايي در كالاهاي اساسي دست‌يابي به اين هدف با يك برنامه عملياتي چند ساله محقق مي‌شود.
خوش چهره با انتقاد مجدد از پرداختن بيش از اندازه به مباحث سياسي در كشور تصريح كرد: متأسفانه تمامي بحث‌ها در روي مباحث سياسي دنبال مي‌شود و ديگر مقولات مورد غفلت واقع شده‌اند و اين باعث ايجاد اشكال در جامعه مي‌شود.
وي افزود: بنده فعاليت سياسي را نفي نمي‌كنم اما غفلت از مباحث اقتصادي بحثي جدي است.
خوش چهره تصريح كرد: انحراف جدي در نظام تصميم‌گيري ناشي از عدم توجه نسبت به پيشرفت و عدالت و حتي رشد نرخ اقتصادي نيز از مشكلات اقتصاد جامعه به شمار مي‌رود.
خوش‌چهره در ادامه سخنان خود اقتصاد جهان را يك اقتصاد نابرابر عنوان كرد و افزود: دليل نابرابري اين اقتصاد در جهان توزيع سهم ناعادلانه عوامل توليد است كه عوامل توليد شامل سرمايه، كار و منابع طبيعي است كه متاسفانه بيشترين سهم به بخش سرمايه مي‌رسد.
خوش‌چهره در تعريف توسعه گفت: توسعه يعني رسيدن به وضع مطلوب كه ارسطو به آن مدينه فاضله گفته و ما نيز آن را حيات طيبه مي‌ناميم كه يكي از ويژگي‌هاي اين جامعه اين است كه سطح رفاه بالا مي‌رود و آنچه غرب نيز قبول دارد افزايش رفاه جامعه است اما هنوز آرامش تامين نشده است.
خوش‌چهره افزود: در نتيجه توسعه ما را به سطحي از رفاه مي‌رساند اما باعث از بين رفتن آرامش خواهد شد.

نظر ها

افزودن جدید

3.20 Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."